wtorek, 24 lutego 2015

CO NIECO NA TEMAT: Fluor

Czym tak właściwie jest fluor? Jak działa? Czy można go przedawkować? Na te i inne pytania odpowiadam w dzisiejszym poście :-)


Fluor jest pierwiastkiem chemicznym często wykorzystywanym w stomatologii. Jest on składnikiem naszych zębów, kości i narządów wewnętrznych. Ma działanie przeciwpróchnicowe, znoszące nadwrażliwość zębów i ogólnie wzmacniające zęby.

Produkty spożywcze bogate we fluor to ryby, marchewka, szpinak, herbata, ryż, groszek, ciemne pieczywo.

Niedobór fluoru ma negatywny wpływ m.in. na rozwój kości, doprowadzając do zmian patologicznych.
Optymalna dzienna dawka fluoru wynosi 1mg/dzień (u małych dzieci ok. 0,5mg/dzień). Dawka ta nie wywołuje żadnych skutków ubocznych, wzmacnia natomiast zęby, co uodparnia je na próchnicę (i to w znacznym stopniu) oraz zwalcza ich nadwrażliwość.

Nadmiar fluoru powoduje niekorzystne skutki, a nawet może być toksyczny dla organizmu. Przyjęcie 4-15g fluoru jest dla dorosłego człowieka dawką śmiertelną. Jednak spożycie tak dużej dawki zdarza się bardzo rzadko, głownie w przemyśle na skutek przypadkowego przyjęcia dużej ilości fluoru.
W cięższych przypadkach przedawkowania może dochodzić do zmian w kościach i stawach oraz w całym organizmie. Jednakże w kontekście stomatologicznym przedawkowanie fluoru (fluoroza) objawia się występowaniem na szkliwie plam  o kolorze kredowobiałym lub brunatnym. Mogą również pojawić się zagłębienia w szkliwie, gdyż nadmiar fluoru powoduje zwiększenie jego kruchości.


Źródło zdjęcia: www.nebule.pl


Woda wodociągowa w niektórych regionach Polski zawiera na tyle duże dawki fluoru, że w tych okolicach zabronione jest przepisywanie tabletek zawierających fluor. 

Większość ludzi wie, że fluor wywołuje pozytywny wpływ na zęby i ich odporność na próchnicę. Niestety, czasem zdarza się "przedobrzyć", a w tym temacie więcej wcale nie znaczy lepiej. Jak więc dostarczyć zębom optymalnej ale nie zbyt dużej dawki fluoru? Używanie na co dzień past do zębów oraz płukanek z fluorem jest wystarczające. Wszystkie dodatkowe zabiegi dostarczające większe ilości fluoru (fluoryzacja w gabinecie stomatologicznym, w szkole, przyjmowanie tabletek czy używanie dodatkowych preparatów fluorowych) powinny być zlecone, wykonane i/lub przeprowadzone pod kontrolą lekarza lub higienistki. Dzieci, które nie opanowały jeszcze wypluwania powinny stosować pasty bez zawartości fluoru.

Jeśli zauważymy na swoich zębach objawy fluorozy, należy jak najszybciej udać się do stomatologa i poinformować go o swoich podejrzeniach.


Na koniec krótka charakterystyka różnych związków fluoru najczęściej występujących w środkach do higieny jamy ustnej:

Aminofluorek - W składzie produktu oznaczany najczęściej jako Olaflur. Jest związkiem organicznym. Jego niewątpliwą zaletą jest fakt, że tworzy na powierzchni wszystkich zębów niewidoczną i niewyczuwalną warstwę ochronną odporną na wypłukiwanie przez ślinę. Jest on równomiernie rozprowadzany na wszystkich powierzchniach w jamie ustnej.

Fluorek sodu - zdecydowanie najczęściej występująca postać fluoru. W składzie past czy płukanek zapisany jest jako Sodium Fluoride. Jest związkiem nieorganicznym. W przeciwieństwie do związku organicznego jakim jest aminofluorek, fluorek sodu nie dociera tak dokładnie i równomiernie do wszystkich powierzchni.

Monofluorofosforan sodu - Związek nieorganiczny. W składzie produktu oznaczany jako Sodium Monofluorophosphate.  Badania kliniczne dowodzą jego niższą skuteczność od fluorku sodu i aminofluorku. Tak jak w przypadku fluorku sodu, nie jest on równomiernie rozprowadzany w jamie ustnej.

Zawartość fluoru w produkcie podawana jest w jednostce PPM (ang. parts per milion). Jednostka ta określa, ile cząsteczek związku fluoru przypada na 1 milion cząsteczek całego produktu. W pastach do codziennego stosowania fluor zazwyczaj nie przekracza 1500 ppm. W płukankach stężenie jest mniejsze (kilkaset ppm).